Projekty

Zadanie objęło przygotowanie publikacji w kwartalniku historycznym "Karta" nr 101 (jesień 2019), w którym metodą źródłową (wybór fragmentów wspomnień, dzienników, relacji i archiwalnych fotografii) opowiedziane zostało 65 lat historii Totalizatora Sportowego (1955-2020) oraz 80 lat Toru Wyścigów Konnych na Służewcu (1939-2019) na tle przemian politycznych i społecznych w XX-wiecznej Polsce.

Rok 1920, w którym na szalę postawiony został cały byt narodu, to rok największego w XX wieku polskiego zwycięstwa z zewnętrznym, bezwzględnym wrogiem. Sto lat temu Polacy masowo opowiedzieli się za Ojczyzną, a przeciwko zagrażającej Europie ideologii. Polska samotnie stanęła na drodze bolszewizmu.

Historia ta opowiedziana została poprzez teksty (dzienniki, wspomnienia, listy…) samych uczestników i świadków wojny – począwszy od przywódców państw, generałów, po szeregowych żołnierzy i cywilów – które skomponowane są z licznymi fotografiami, plakatami i grafikami z epoki.

 

Projekt dotyczył działań dokumentacyjnych w Argentynie na rzecz ocalenia i utrwalenia zbiorów fotograficznych oraz nagrania relacji biograficznych w nurcie tzw. historii mówionej. Zeskanowaliśmy i opracowaliśmy zbiory fotograficzne polskich organizacji społecznych i osób prywatnych w Argentynie (w sumie 1000 fotografii) oraz nagraliśmy relacje Polaków mieszkających w prowincji Santa Fe i Cordoba (26 osób).

Irena Jarosińska (1924-1996) była jedną z pierwszych i najważniejszych w powojennej Polsce kobiet-fotoreporterek, aktywną animatorką sztuki i poszukującą artystką, której działania zataczały szerokie kręgi, często wychodząc poza sferę fotografii. Jako fotoreporterka w latach 50. przemierzała polską wieś na zlecenie redakcji pism rolniczych, później pracowała dla prestiżowych czasopism ilustrowanych: „Świat” i – przez długie lata – „Polska”. Dla prasy fotografowała tematy społeczne, znane postaci świata kultury czy nauki, plany filmowe. Równocześnie Jarosińska była z krwi i kości artystką.

Dzięki dotacji ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury wzbogaciliśmy infrastrukturę Ośrodka KARTA o urządzenia mobilne na potrzeby spotkań i dokumentacji prowadzonych w terenie.

Książka „Dwór na wulkanie” (podtytuł: "Dziennik ziemianki z przełomu epok 1895–1920") to publikacja prowadzonego na bieżąco dziennika Janiny z Fuldów Konarskiej (1880–1948), obejmującego czasy od końca XIX wieku po rok 1920. Jest to niepublikowany dotąd dziennik, w którym przenikają się dwie warstwy – relacja osobistych doświadczeń Autorki i jej bliskich oraz opis istotnych wydarzeń z dziejów Polski: rewolucji 1905 roku i – przede wszystkim – I wojny światowej.

"Niezarekwirowane. Historie ludzi, którzy przeżyli to, czego boimy się najbardziej" to zbiór relacji prawie siedemdziesięciu osób. Jelena Raczewa (autorka tekstów w książce; autorka artykułów o pamięci zbiorowej i pamięci kolektywnej, obecnie doktorantka na Uniwersytecie w Oxford) i Anna Artemjewa (autorka zdjęć w książce; autorka filmów dokumentalnych, zdjęć i projektów multimedialnych), na co dzień korespondentki specjalne moskiewskiej "Nowej Gazety", dotarły do ostatnich byłych więźniów stalinowskich łagrów oraz do pracowników Gułagu i w latach 2012–2018 nagrywały z nimi relacje.

W 2020 roku Biblioteka Naukowa Fundacji Ośrodka KARTA ukończyła zadanie inwentaryzacji, opracowania, wpisania do elektronicznego, zintegrowanego systemu bibliotecznego MAK+, zgodnego ze standardem MARC21 oraz udostępniania ok. 12 tys. egzemplarzy niezależnych czasopism i druków zwartych wydawanych w państwach byłego bloku wschodniego: ZSRR, Białorusi, Ukrainie, Litwie, Łotwie, Czechosłowacji, na Węgrzech.