Fundacja Ośrodka KARTA, ogłasza badawczo-kreacyjny konkurs historyczny skierowany do młodzieży z okazji zbliżającej się 100. rocznicy powstania „Deklaracji Podziwu i Przyjaźni dla Stanów Zjednoczonych”.
W 1926 roku pod tzw. „adresem dziękczynnym” podpisało się blisko 1,3 miliona polskich obywateli wszystkich narodowości, zawodów i religii: od najwyższych władz państwowych z prezydentem Ignacym Mościckim, marszałkiem Józefem Piłsudskim, rządem, generalicją, sejmem, senatem, władzami samorządowymi, kościelnymi, szkół wyższych, nauczycielami i nauczycielkami oraz uczniami i uczennicami wszystkich szkół średnich i powszechnych, aż po dzieci w pierwszych klasach.
Najmłodsi sygnatariusze mieli 7 lat, będąc rówieśnikami odzyskania niepodległości w 1918 roku.
Ten monumentalny dokument, ponad 30 tysięcy stron – umieszczony na portalu Polska1926.pl – czeka na ponowne odkrycie, a sygnatariusze – na poznanie!
DLA KOGO?
Konkurs skierowany jest do młodzieży w wieku 13–19 lat (szkoły ponadpodstawowe i najstarsze klasy szkół podstawowych). Prace realizowane zespołowo (3–5 osób) pod opieką tutorską (nauczyciela/nauczycielki, bibliotekarza/bibliotekarki, animatora/ki kultury itp.).
NA CZYM POLEGA WYZWANIE?
- Badanie: znalezienie źródeł i zrekonstruowanie osobistych i zawodowych losów pojedynczych osób lub grup (rodziny, klasy szkolnej, mieszkańców miejscowości), których podpisy znajdują się na kartach „Deklaracji”.
- Lokalność: odnalezienie sygnatariuszy związanych z regionem, szkołą lub rodziną – lokalnych a często nieznanych bohaterów.
- Kreacja: opowiedzenie ich historii w atrakcyjnej i nowoczesnej, dowolnie wybranej formie (film, podcast, wirtualna wystawa, komiks, StoryMap, zin i inne).
UWAGA: Dopuszczamy użycie narzędzi sztucznej inteligencji (AI) w pracy badawczej i twórczej, ponieważ uznajemy ją za naturalny etap rozwoju technologicznego, który może wzbogacić możliwości ekspresji naukowej i artystycznej. Stawiamy jednak granice w traktowaniu źródeł historycznych, wymagamy transparentności i przestrzegania zasad etyki. (Należy w Metryczce Pracy zawrzeć Raport z użycia AI, precyzyjnie opisujący użyte narzędzia i promptowanie.)
Efekty pracy powinny być po konkursie wprowadzone do lokalnej przestrzeni społecznej i stanowić dla niej wartość dodaną.
TERMINARZ KONKURSOWY:
- Ogłoszenie konkursu: 12 grudnia 2025.
- Termin nadsyłania prac (online): do 5 maja 2026 roku. [UWAGA - ZMIANA!]
- Finał i Gala: 22 czerwca 2026 (dwudniowy program edukacyjny w Warszawie dla 5 Zespołów).
- Autorzy najlepszej pracy wraz z opiekunem pojadą do Waszyngtonu, aby m.in. zobaczyć w Bibliotece Kongresu oryginał „Deklaracji”.
REGULAMIN I MATERIAŁY POMOCNICZE
Kluczowe dokumenty konkursowe są dostępne poniżej:
URSU „Zbiorowy portret stulecia” (PDF)◦ Zawiera szczegółowe zasady organizacyjne, wymogi formalne dotyczące pracy i sposobu jej przesyłania, kryteria oceny oraz zasady dotyczące praw autorskich i publikacji pracy oraz materiałów źródłowych na portalu Polska1926.pl)
Alternatywnie Metryczka pracy - EDYTOWALNY PDF
◦ Obowiązkowy kwestionariusz dołączany do pracy, zawierający dane Zespołu, streszczenie pracy, spis wykorzystywanych źródeł oraz RAPORT UŻYCIA NARZĘDZI AI.
Alternatywnie Instrukcja konkursowa jako PDF do pobrania
◦ Praktyczny przewodnik merytoryczny i metodyczny: jak prowadzić „śledztwo historyczne”, jak weryfikować relacje świadków oraz jakie są rekomendowane zastosowania nowoczesnych narzędzi AI w pracy historyka.
Czekamy na prace! Do zobaczenia na Finale!
Zespół Działu Edukacji Fundacji Ośrodka KARTA
Organizator Konkursu: Fundacja Ośrodka KARTA
Fundator: Polsko–Amerykańska Fundacja Wolności w ramach programu „Szkoła Ucząca Się”
Patronat medialny
Partnerzy finału
Partner wspierający akcję:
Fundator: Polsko–Amerykańska Fundacja Wolności w ramach programu „Szkoła Ucząca Się”
