Fundacja Ośrodka KARTA

Dom Spotkań
z
Historią

Pogotowie Archiwalne

Serwis fotograficzny XX wieku

Witamy serdecznie na stronach Ośrodka KARTA — niezależnej organizacji pozarządowej zajmującej się dokumentowaniem i upowszechnianiem historii najnowszej Polski i Europy Wschodniej, niesieniem wiedzy o człowieku współczesnym oraz szerzeniem tolerancji i demokracji.

Fundacja Ośrodka KARTA zarejestrowana jest, jako organizacja pożytku publicznego,
w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS)
pod numerem: 0000119146

Fundacja Ośrodka KARTA

02-536 Warszawa, ul. Narbutta 29

tel.: (+48-22) 848-07-12, faks: (+48-22) 646-65-11

kolportaż: (+48-22) 826-56-98

e-mail: ok@karta.org.pl
Godziny pracy Ośrodka KARTA: poniedziałek-piątek,
godz. 9.00-17.00
W dniach 14 lipca - 15 sierpnia 2008 Archiwum i Czytelnia będą nieczynne z powodu przerwy wakacyjnej.

Najnowsze wiadomości


	54. numer kwartalnika „Karta” Ukazał się 54. numer kwartalnika „Karta”, a w nim między innymi: * Cesarz w Cieszynie – album ze zdjęciami cesarza Franciszka Józefa I na wielkich manewrach cesarskich w 1906 roku. * Polskie uczenie – opowieść o życiu Polaków na Wileńszczyźnie po II wojnie widziana z perspektywy nauczyciela w polskich szkołach. * Marzec 1968 – montaż zdjęć, dokumentów i wspomnień uczestników wydarzeń marcowych. * Ze Staniątek – album zdjęciowy i mało znany epizod z życia Wandy Wasilewskiej w szkole przyklasztornej ss. benedyktynek. * Poruszenie Siedlec ’43 – historia pomocy udzielonej przez mieszkańców Siedlec rodzinom wysiedlonym z Zamojszczyzny. * Dyskusja o akcji „Wisła” – zapis rozmowy między środowiskiem Światowego Związku Żołnierzy AK, Ośrodka KARTA i stroną ukraińską. * Powinności polityki historycznej – stanowisko środowiska KARTY wobec działań państwa w sferze historii.


	„Społeczne cele polityki historycznej” Ośrodek KARTA i Dom Spotkań z Historią zorganizowały debatę „Społeczne cele polityki historycznej” - 3 czerwca 2008 (wtorek) o godz. 18.00 w Domu Spotkań z Historią, ul. Karowa 20 w Warszawie. Punktem odniesienia do dyskusji były artykuły z najnowszego, 54. numeru „Karty”: Powinności polityki historycznej Zbigniewa Gluzy i Przesłanie „Memoriału”. >>


	Komunikat Jury konkursu „Mała ojczyzna w pamięci i świadectwach” 9 czerwca na Zamku Królewskim w Warszawie odbył się finał konkursu „Mała ojczyzna w pamięci i świadectwach”. Po uroczystości laureaci spotkali się w Domu Spotkań z Historią, gdzie odbyła się prezentacja najwyżej nagrodzonych prac. Zainicjowano też oficjalnie istnienie Klubu „Historii Bliskiej”. Temat dwunastego konkursu w programie „Historia Bliska”, adresowanym do młodzieży szkół średnich i gimnazjów, brzmiał: „Mała ojczyzna w pamięci i świadectwach” i został ogłoszony przez Ośrodek KARTA w czerwcu 2007. Konkurs finansują: Fundacja Wspomagania Wsi, Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności oraz Fundacja Bankowa im. Kronenberga Citibank Handlowy. >>


	Album Rok 1968. Środek Peerelu Chronologiczna, ilustrowana opowieść o 12 miesiącach 1968 roku zawierająca niezwykle bogaty materiał ikonograficzny (zdjęcia, plakaty, ulotki, reprodukcje dzieł sztuki) i teksty źródłowe (także tajne dokumenty). Ze świadectw uczestników wydarzeń, fragmentów dzienników i wspomnień, wierszy, tekstów prasowych, oficjalnych przemówień i dokumentów esbeckich zbudowana została plastyczna, wielowymiarowa narracja przedstawiająca zarówno najważniejsze zdarzenia tytułowego roku, jak i dzień powszedni „środka Peerelu” – środka gomułkowskiej „małej stabilizacji”. >>


	Iwan Sołoniewicz, Rosja w łagrze Niezwykły zapis relacji naocznego świadka o rodzeniu się i pierwszych latach komunizmu w Rosji. Autor — z wykształcenia prawnik, z zawodu dziennikarz — w 1933 roku, uznając, że nie może dalej żyć w państwie totalitarnym, postanowił uciec z Rosji bolszewickiej. Wraz z bratem Borysem i synem Jurijem zostali złapani w trakcie próby ucieczki i skazani na wieloletni pobyt w poprawczych obozach pracy. Trafili do największego w tym czasie systemu łagrowego — Kanału Białomorsko-Bałtyckiego. Od samego początku pobytu w łagrze, nie widząc szans na normalne życie w państwie bolszewików, myśleli o powtórnym zorganizowaniu ucieczki. Dzięki sprytowi, inteligencji i niezwykłej sprawności fizycznej Sołoniewiczom udało się wydostać z łagru i przejść przez zieloną granicę do Finlandii. >>


	Słownik dysydentów. Czołowe postacie ruchów opozycyjnych w krajach komunistycznych w latach 1956–1989 Materiał Słownika — to 353 fascynujące biogramy najwybitniejszych przedstawicieli opozycji demokratycznej z 24 państw byłego bloku sowieckiego oraz towarzyszące im teksty analityczne — jest owocem wieloletnich prac dokumentacyjno-badawczych prowadzonych przez niezależne środowiska, działające w każdym z krajów. Całość przedsięwzięcia koordynował Ośrodek KARTA we współpracy z moskiewskim „Memoriałem”. Ideę pracy nad Słownikiem sformułowano jesienią 1996 na spotkaniu przedstawicieli ruchów opozycyjnych i dysydenckich z 14 europejskich krajów byłego bloku socjalistycznego. Uczestnicy dyskusji określili wspólne zadania, polegające przede wszystkim na opisaniu historii oporu. Podjęcie wysiłku dokumentacyjnego przez niezależne środowiska stanowi o wyjątkowej wartości publikacji, będącej niecodziennym — sporządzonym „od wewnątrz” — zapisem historii opozycji. >>


	Tu się nigdy nic nie zmieni ’68 - Wystawa w 40. rocznicę wydarzeń marcowych (7 marca – 31 maja 2008) Jeszcze walczyć, bić się – o co?/Tu się nigdy nic nie zmieni/Po Krakowskim błądzi nocą/Kilku ludzi, kilka cieni... Natan Tenenbaum W 40. rocznicę wydarzeń Marca ’68 Dom Spotkań z Historią zaprosił na wystawę Tu się nigdy nic nie zmieni '68, pokazy filmów dokumentalnych i spotkania z reżyserami. Wystawie towarzyszy album Rok 1968. Środek Peerelu. Otwarcie ekspozycji odbyło się 7 marca w Domu Spotkań z Historią przy ul. Karowej 20 w Warszawie. Partnerem wystawy jest Polska Agencja Prasowa. W otwarciu ekspozycji uczestniczyli m.in. prezydent m.st. Warszawy Hanna Gronkiewicz-Waltz, prorektor UW, prof. dr. hab. Wojciech Tygielski, prezes Ośrodka KARTA Zbigniew Gluza, dyrektor Domu Spotkań z Historią Piotr Jakubowski, prezes PAP Piotr Skwieciński oraz Jan Lityński. Podczas uroczystości przed bramą główną UW Irena Lasota odczytała rezolucję studentów z 8 marca'68, tę samą, którą czytała 40 lat temu. >>


	Nowy numer kwartalnika „Karta” Ukazał się kolejny numer kwartalnika „Karta”. W numerze 53. można znaleźć, między innymi: „Zaolzie” — historia regionu w XX wieku przedstawiona w relacjach Czecha i Polki; „Sen o Warszawie” — wspomnienia mieszkańców odradzającej się stolicy i album fotograficzny (1945–47); „Solidarność Walcząca” — historia ruchu w relacjach członków SW; „Marzenie o upadku Kurtyny” — prezentacja wystawy przygotowanej z okazji 50-lecia podpisania traktatów rzymskich; „Tenis w Peerelu” — historia przedstawiona we wspomnieniach ludzi związanych z tenisem. Szczegółowe informacje o treści nowego numeru „Karty” znaleźć można na tej stronie.


	Deportowani w obwodzie archangielskim, część siódma Siódma część XIV tomu Deportowani w obwodzie archangielskim zawiera biogramy 7680 obywateli polskich wywiezionych w 1940 roku do obwodu archangielskiego z obwodów rówieńskiego, tarnopolskiego, stanisławowskiego i drohobyckiego oraz osób, dla których obwód wywózki nie został ustalony. We wprowadzeniu, autorstwa Aleksandra Gurjanowa, omówiona została geneza i przebieg deportacji, akty prawne związane z wysiedleniem obywateli polskich oraz warunki ich pobytu na zesłaniu. Podane są również szczegółowe liczby zmarłych, uciekinierów i dzieci urodzonych w obwodzie archangielskim. Ponadto książka zawiera mapy i szczegółowy katalog specposiołków (osad specjalnych) w obwodzie archangielskim oraz wykaz transportów kolejowych, którymi wywożono obywateli polskich. Wydanie książki było możliwe dzięki wsparciu Instytutu Pamięci Narodowej, Fundacji na rzecz Nauki Polskiej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.


	Pogotowie Archiwalne działa Pogotowie Archiwalne to unikatowy w skali kraju program realizowany przez Fundację Ośrodka KARTA, we współpracy z Powszechnym Zakładem Ubezpieczeń S.A. >>


	Nagroda „Złotych Gwiazd“ dla Ośrodka KARTA Ośrodek KARTA, jako wieloletni partner organizacji: „Netzwerk Migration in Europe“ z Niemiec i „Nadace Rozvoje Občanske Společnosti“ („Fundacja Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego“) z Czech, otrzymał nagrodę „Złotych Gwiazd“ w 2007 roku przyznaną przez Dyrekcję Generalną Komisji Europejskiej ds. Edukacji i Kultury, za organizację międzynarodowego seminarium w dziedzinie praw człowieka, odnoszącego się do problemu migracji w historii i współcześnie. Seminarium dla polskich, niemieckich i czeskich studentów oraz młodych nauczycieli wychowania obywatelskiego, mające charakter czterech siedmiodniowych podróży studyjnych w krajach partnerów, realizowane było w ramach unijnego programu „Europa dla Obywateli“. Uroczystość wręczenia nagród odbyła się 8 listopada 2007 w siedzibie Unii Europejskiej w Brukseli. Nagrodzono dziesięć najlepszych projektów europejskich.


	Komisarz Jan Figel podjął delegację uczestników Szczytu EUSTORY „[...] Doświadczenia historyczne, choć nieraz dzielące, mogą stać się silnym ogniwem pomiędzy jednostkami, grupami i narodami. Tworzenie wspólnej europejskiej perspektywy to nie tylko pokonywanie podziałów, sprzyjanie pojednaniu i wspieranie współpracy, ale także wzajemne rozumienie doświadczeń historycznych. Każdy powinien poznać i zrozumieć procesy, które nas ukształtowały. Zmierzenie się z naszą przeszłością – nieraz konfliktującą i różnie postrzeganą – umożliwi nam zbudowanie wspólnej przyszłości [...]” Fragment „Manifestu młodych Europejczyków”. „Podejście do historii w Europie. Rozumienie różnic, pokonywanie podziałów” Szczyt EUSTORY, 6–9 grudnia 2007, Warszawa 22 stycznia 2008 roku sześcioosobowa delegacja uczestników pierwszego Międzynarodowego Szczytu EUSTORY spotkała się w Brukseli z Janem Figlem – Komisarzem UE ds. Młodzieży, Edukacji, Kultury i Sportu. Młodzi ludzie dyskutowali o podejściu do historii w Europie – istocie rozumienia różnic i pokonywania podziałów. >>


	Lwów w cieniu Kołymy Stanisława Czuruka W serii „Świadectwa” ukazała się książka, która rzadko się zdarza (!!!) — pokazująca wszystko, co w szczególnie dramatycznym okresie — II wojny — przeżywać mogli Polacy na Ziemiach Wschodnich II Rzeczpospolitej. Jest to zapis losów Stanisława Czuruka ze Lwowa w okresie od 1 września 1939 do 4 grudnia 1955 — przedstawiony przez unikatowe dokumenty — dziennik z początku wojny, 350 grypsów przemycanych w latach 1944–48 z obozów i więzień lwowskich, a także listy i wspomnienia z łagrów i zesłania na Kołymie, uzupełnione relacjami autora nagranymi współcześnie w Ośrodku KARTA oraz 120 zdjęciami archiwalnymi. >>


	Społeczne Seminarium Doktorskie Instytut Studiów Politycznych PAN (ISP PAN), Dom Spotkań z Historią i Ośrodek KARTA prowadzą (od października 2006) kolejny nabór absolwentów szkół wyższych (posiadających tytuł magistra) na ogólnopolskie Społeczne Seminarium Doktorskie (SSD) poświęcone dziejom Kresów Wschodnich Rzeczpospolitej w XIX i XX wieku oraz historii imperium sowieckiego w latach 1917–91. Bezpłatne zajęcia, mające formę konsultacji naukowych, prowadzi prof. zw. dr hab. Krzysztof Jasiewicz z Instytutu Studiów Politycznych PAN. Zajęcia mają formę indywidualnych konsultacji (odbywających się raz w miesiącu – w sobotę), a nie wykładu. Podstawową rolę odgrywa samodzielna praca badawcza pod kierunkiem promotora. >>


	Umowa ze Stowarzyszeniem Federacji Młodzieży Walczącej W dniu 24 listopada 2007 Ośrodek KARTA podpisał umowę o współpracy ze Stowarzyszeniem Federacji Młodzieży Walczącej, na mocy której członkowie Stowarzyszenia przekażą w depozyt swoje materiały archiwalne Archiwum Ośrodka KARTA. Działania te uruchamiają proces tworzenia w "Karcie" Archiwum Federacji Młodzieży Walczącej, co gwarantuje zachowanie dorobku wydawniczego Federacji i innych organizacji młodzieżowych, jak i odpowiedniego zabezpieczenia wydawnictw, dokumentów i materiałów ikonograficznych. >>


	Zapomniane obozy nazistowskie Ośrodek KARTA poszukuje osób, które w czasie II wojny światowej więzione były w mało znanych nazistowskich obozach koncentracyjnych znajdujących się na terenie Polski i zgodziłyby się wziąć udział w projekcie Zapomniane obozy nazistowskie. Dokumentacja, archiwizacja i upowszechnienie świadectw ofiar małych obozów koncentracyjnych w Polsce. >>


	Program „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką” zbiera dane Można już zapoznać się z pierwszymi efektami programu „Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką”, realizowanego przez Ośrodek KARTA. Na stronie www.straty.pl uruchomiony został portal internetowy przedstawiający pilotażową partię zweryfikowanych danych obywateli polskich represjonowanych pod okupacją niemiecką. >>


	Fotohistoria.pl - archiwalne fotografie dostępne on-line Ponad 14 tysięcy unikalnych fotografii dokumentujących wydarzenia XX wieku znalazło się w uruchomionym ostatnio edukacyjnym serwisie fotograficznym fotohistoria.pl Projekt realizowany jest przez warszawski Dom Spotkań z Historią i Ośrodek KARTA we współpracy z Polską Agencją Prasową. >>


	Nagroda Historyczna „Polityki” dla książki Henryka Schönkera Wydana przez Ośrodek KARTA w serii „Żydzi polscy” książka Henryka Schönkera Dotknięcie anioła otrzymała Nagrodę Historyczną tygodnika „Polityka” w kategorii „pamiętniki i wspomnienia”. Członek jury, Marian Turski w artykule Dobra Pamięć („Polityka” nr 49 z 9.12.2006) pisze: „Jest coś niesłychanie optymistycznego w tym pasjonującym pamiętniku. Hannah Arendt wprowadziła w obieg pojęcie banalności zła. Wspomnienia Schönkera dowodzą niebanalności dobra. Bo Schönker – poza podłościami – odnotowuje wszelkie postawy dobra, życzliwości, uczynności, ofiarności…” Wręczenie nagród odbyło się 18 stycznia 2007. >>


	Album „Stan wojenny. Ostatni atak systemu” (dostępny w dwóch wersjach językowych: polskiej i angielskiej) Nakładem Ośrodka KARTA 12 grudnia ukazał się album pod redakcją Agnieszki Dębskiej – „Stan wojenny. Ostatni atak systemu.” Nowe wydawnictwo to opowieść o kilku kluczowych z dzisiejszej perspektywy latach Peerelu, o okresie 1981–1986, przedstawiona w kilku odsłonach i bogato ilustrowana zdjęciami archiwalnymi. Album opisuje metody terroryzowania społeczeństwa i walki z „Solidarnością”. Po 1980 roku społeczeństwo liczyło na odzyskanie podmiotowości i na bliżej niesprecyzowane zwycięstwo, które miało nadejść wraz z nastaniem „wiosny naszej”. Kiedy te zawiodły, rozpoczął się okres marazmu, zapaści przerywanej raz po raz dramatycznymi wydarzeniami i zakończonej – zupełnie niespodziewanie dla obu stron – we wrześniu 1986 wypuszczeniem więźniów politycznych i rozejmem, który stał się – choć nie dla wszystkich i nie od razu – punktem wyjścia do okrągłostołowego kompromisu. Z różnych wymiarów – codzienności, podziemia, kultury niezależnej, także działań podejmowanych w imię polskiej racji na Zachodzie – wyłania się obraz tamtego czasu – nie tak odległego, a zarazem tak innego. Album jest próbą odpowiedzi na pytanie, kim wówczas byliśmy; przybliżeniem rzeczywistości lat osiemdziesiątych i refleksją nad tym, kim jesteśmy dzisiaj. >>


	Katalog Archiwum Wschodniego Nakładem Fundacji Ośrodka KARTA ukazał się katalog Archiwum Wschodniego. Jest to przewodnik po najstarszej kolekcji Ośrodka, powstałej dzięki projektowi nagrywania świadków historii. Kolekcja ma unikatowy charakter — jest zbiorowym zapisem wydarzeń, rozgrywających się na wschodzie Europy, związanych zwłaszcza z losem polskiej społeczności kresowej pod okupacjami oraz na zesłaniu i w łagrach ZSRR. Katalog składa się z części zasadniczej, w której przedstawiony został opis 1241 relacji wchodzących w skład kolekcji oraz z części przedmiotowej zawierającej indeksy ułatwiające posługiwanie się przewodnikiem.


	Zbieramy opowieści Ruszyła akcja programu Historia Mówiona, pt. „Zbieramy opowieści”. 18 marca w godz. 11-17 w Domu Spotkań z Historią rejestrowaliśmy wspomnienia warszawiaków dotyczące pierwszych lat po wojnie, a tematycznie związane z wystawą „Inna Polska. Fotografie PAP 1945-1947”. Jeśli nie zdązyliście Państwo pojawić się w tam wówczas, a chcielibyście podzielić się swoimi wspomnieniami, możecie zgłaszać się do DSH i umawiać na spotkania codziennie. Więcej o akcji Historii Mówionej na stronach Domu.


	III tom słownika „Opozycja w PRL 1956-89” Po dłuższej przerwie ukazał się kolejny, trzeci już tom słownika biograficznego „Opozycja w PRL 1956-89”. W najnowszej części wydawnictwa opublikowano 110 biografii i portretów przedstawicieli opozycji z całej Polski. Opisano ludzi, którzy przeciwstawiali się w sposób zorganizowany systemowi komunistycznemu w Polsce, przez wiele lat i bez względu na prześladowania, przede wszystkim w latach 1956-89. Niektóre biografie obejmują też okres wcześniejszy. Uzupełnieniem treści słownika jest ilustrowane kalendarium wydarzeń opozycyjnych z lat 1956-89. >>


	Uczyć się z historii... Jesteś uczniem, nauczycielem, pracujesz z młodzieżą? Potrzebujesz wsparcia w nauce o XX-wiecznych totalitaryzmach? Odwiedź internetową witrynę edukacyjną: Uczyć się z historii Wojna: okupacje, opór, ludobójstwo, wysiedlenia www.uczyc-sie-z-historii.pl >>

Webmaster ETOP